ELEXAI
Infrastruttura Leksikografika Ewropea għall-Intelliġenza Artifiċjali
ELEXAI tipproponi kemm titjib siewi tal-mudelli bażi attwali tal-Intelliġenza Artifiċjali (IA) kif ukoll aġġornament kbir tal-Infrastruttura Leżjografika Ewropea (ELEXIS), li rriżultaw minn proġett ta’ Orizzont 2020 bl-istess isem (2018-2022).
L-aġġornament jirrappreżenta rikostruzzjoni trasformattiva tal-infrastruttura, abbażi tal-iżviluppi reċenti fl-IA, b’mod partikolari dawk relatati mal-ħolqien ta’ Mudelli Lingwistiċi Kbar (LLMs). Minbarra l-integrazzjoni tal-isforzi nazzjonali, reġjonali u istituzzjonali fil-qasam tal-lessikografija, l-infrastruttura l-ġdida se toffri teknoloġija, data lingwistika, għodod u servizzi aġġornati li huma kruċjali għat-titjib tal-mudelli bbażati fuq it-transformers b’ġestjoni tal-għarfien multilingwi li toriġina minn riżorsi leksikografiċi ta’ kwalità għolja.
Il-miġja ta’ rappreżentazzjonijiet tal-għarfien li jinqraw mill-magni (bażijiet tal-għarfien u graffs) li huma lingwistikament sodi u li jistgħu jiġu injettati fl-LLMs, tippermetti l-introduzzjoni ta’ ċiklu virtuż fejn ir-rilevanza tal-għarfien lingwistiku integrat tiġi vverifikata permezz ta’ outputs aħjar mill-applikazzjonijiet tal-LLM li, sussegwentement, jistgħu jintużaw għat-titjib tar-rappreżentazzjonijiet tal-għarfien u tad-data lingwistika. Sabiex jiġi vverifikat l-effett tal-inkorporazzjoni tal-għarfien lingwistiku fl-LLMs, b’riżultat ta’ dan huwa previst il-ħolqien ta’ parametri referenzjarji affidabbli u mezzi oħra ta’ evalwazzjoni tal-output iġġenerat mill-magni. Bħala tali, id-disinn tal-infrastruttura se jikkontribwixxi għall-kompiti li għadhom ma ġewx solvuti tal-Fehim tal-Lingwa Naturali.
L-istabbiliment ta’ infrastruttura leksikografika virtwali ġdida se jitwettaq minn konsorzju wiesa’ u divers, inklużi sħab mill-oqsma rilevanti kollha: il-lessikografija, il-lingwistika komputazzjonali u l-IA. Għas-sostenibbiltà fit-tul, l-infrastruttura se tiddependi fuq diversi inizjattivi infrastrutturali prominenti: CLARIN u DARIAH, żewġ infrastrutturi storiċi tal-ESFRI, u ALT-EDIC, bħala l-inizjattiva pan-Ewropea l-ġdida ddedikata għall-iżvilupp ta’ mudelli lingwistiċi Ewropej miftuħa u multilingwi.

Tul ta' żmien tal-proġett: Ġunju 2026 – Mejju 2029
Finanzjament: Orizzont Ewropa (finanzjament / Proġett tal-UE)
Sit web: https://elex.is
Imsieħba: Jozef Stefan Istitut | CLARIN ERIC | ALT-EDIC | DARIAH ERIC | L-Università ta' Ljubljana | L-Università ta' Kopenħagen | Informatika Leksika | Instituut voor de Nederlandse Taal | L-Università ta' Galway | Eesti Keele Instituut | Berlin-Brandenburgische Akademie der Wissenschaften | ELTE Ċentru Ungeriż tar-Riċerka għal-Lingwistika | Borys Grinchenko Kyiv Università Metropolitana | Det Danske Sprog- og Litteraturselskab | Leibniz-Institut für Deutsche Sprache | Euskal Herriko Unibertsitatea | Università Cattolica del Sacro Cuore | Istitut għal-Lingwa Bulgara | L-Akkademja Maċedona tax-Xjenzi u l-Arti | Universidade Nova de Lisboa | Univerzitet u Beogradu ? Rudarsko Geoloski Fakultet | Iċ-Ċentru ta’ Belgrad għall-Istudji Umanistiċi Diġitali | Mykolo Romerio Universitetas | Accademia Europea di Bolzano | Ċentru ta' Riċerka ta' Athena | Politechnika Wroclawska